Volg mij op

Power to the People

Vanochtend maakte ik kennis met de participatiemakelaar bij mij in de buurt. What’s in a name? Participatie lijkt tegenwoordig een synoniem voor vrijwilligerswerk, want, hoor ik de participatiemakelaar zeggen: de burger zet zich nu nog niet genoeg, maar straks hopelijk meer, onbezoldigd in voor de buurt. Kwestie van civil society.

Ik ben gelijk maar gaan googlen wat dat dan precies inhoudt, de civil society. Op de site overheid.allesbegintvrijwillig.nl van de provincie Overijssel kwam ik het volgende citaat tegen:De verwachtingen van de civil society zijn hooggespannen. Maatschappelijke zelfregulering, de overdracht van waarden en normen, collectieve wilsvorming, het bieden van tegenwicht tegen de overheid en het fungeren als intermediair tussen burgers en politiek – het wordt allemaal opgehangen aan de civil society. De overheid, die zichzelf ‘overbelast’ vindt, ziet in het groeiende bewustzijn over de civil society een uitgelezen kans om taken (terug) te geven aan de burger.”

Er zijn twee woorden in dit stukje die me triggeren: teruggeven en kans. Dat met dat teruggeven zie ik somber in. Als het om geld gaat, is teruggeven natuurlijk prettig, maar bij taken ligt dat wat mij betreft toch anders. Daar voel je op je klompen aan dat er meerwerk op de loer ligt. Die taken kosten extra tijd, en tijd over heb ik helemaal niet. Ik weet niet hoe u dat ziet, maar ik zit dus echt niet te wachten op taken die aan mij worden teruggegeven. Want ook ik voel me ‘overbelast’.

Kansen zien is dan weer iets waar ik blij van wordt. Want kansen liggen er altijd meer dan genoeg, vind ik. Dat ik dat niet alleen vind, zie ik in de samenleving. Steeds meer mensen ontplooien lokale initiatieven die zich richten op het delen van diensten, kennis of producten. Zoals het initiatief van Marieke Hart die Thuisafgehaald.nl heeft bedacht. Het begon met een buurtnetwerk en heeft zich ontwikkeld tot een site, waarop thuiskoks maaltijden aanbieden voor buurtgenoten. Deze initiatieven ontstaan niet omdat de overheid erom vraagt, maar vanuit de behoefte aan verbinding met de directe leefomgeving. Think global act local is hier het motto. Niets ingewikkelde subsidieaanvragen, we regelen het zelf wel, desnoods met crowdfunding of door diensten te ruilen.

Voor gemeenten ligt er een uitgelezen kans om kennis te maken met deze initiatieven om te kijken waar ondersteuning nodig is en waar verbindingen gelegd kunnen worden. Dat is natuurlijk een beetje eng, want op dit soort loslopende projecten heb je als gemeenteambtenaar geen enkel controle. Hier wordt niet gedacht in doelgroepen en resultaatafspraken, maar gaat het om fun en positieve energie. Zodra die elementen op zijn, stoppen de initiatieven ook vaak weer. Het stimuleren van burgerinitiatieven vraagt daarom om een bepaalde mindset. Niet met een aanbod komen, maar op je handen zitten, je oor te luister te leggen, vragen wat nodig is en in co-creatie oplossingen verzinnen. Dat vraagt om flexibiliteit, korte lijnen en minder procedures. Als dat lukt zorgen we echt goed voor elkaar in de wijk!

Deze column is ook verschenen in het Magazine Om te bewaren van kennisinstituut Movisie